Motorda güvenlik için harekete geçin

Metin YETİM

İktidarın trafikte "Sıfır Can Kaybı 2030" hedefi taslakta kaldı. Ülke genelinde 2024'ten 2025'e toplam trafik ölümleri yüzde 5 azalırken, yaşamını yitiren motosiklet sürücüsü sayısı yüzde 8,6 arttı. TMMOB Makina Mühendisleri Odası (MMO) İstanbul Şubesi Motorlu Araçlar Komisyonu, Beyoğlu'ndaki şube binasında düzenlediği basın toplantısıyla "Türkiye'de Motosiklet Güvenliği" raporunu kamuoyuna açıkladı. Rapora göre Türkiye'de 2025 yılında bin 334 sürücü ile 191 yolcu olmak üzere toplam bin 525 motosikletli yaşamını yitirdi. Günde ortalama 4,2 can kaybına işaret eden bu tabloyla birlikte motosiklet sürücüleri, tüm trafik ölümlerinin yüzde 22,1'ini, yaralanmaların ise yüzde 32,3'ünü oluşturdu. Motosikletler toplam taşıt sayısının yüzde 21,7'sini oluştururken, bu yılın Temmuz ayında 2021 sonuna kıyasla yüzde 101,1'lik artış kaydedildi. Emniyet Genel Müdürlüğü'nün Ocak-Temmuz 2026 döneminde kayda geçen 161 bin 299 ölümlü veya yaralanmalı kazada 61 bin 511 motosiklet ve 23 bin 568 motorlu bisiklet yer aldı. MMO İstanbul Şubesi Motorlu Araçlar Komisyonu Üyesi Süreyya Atilla Argat "Motosiklet sektöründeki tüm konuları tek tek önceliklendirerek kamu yararına gündeme taşıma amacımız var" diyerek açıklamalarda bulundu. 

Argat, "Ülkemizde trafiğe kayıtlı yaklaşık 35 milyon araç var. Bunların yüzde 22'si bugün motosiklet. Fakat motosiklet sektörüne otomotiv sektörü kadar değinilmiyor. Ağustos sonu itibariyle motosiklet sayısı 7,6 milyonu geçti" diye ifade etti. Argat, "Özellikle pandemiyle birlikte başlayan kuryeleşme ve ülkedeki ekonomik şartlar motosiklet sayısını yüzde 22'lere yükseltti" diye konuştu. Argat, ülkedeki motosiklet verileri Avrupa ile kıyaslayarak, "Ülke lehine çok büyük bir fark görüyoruz. 6 ülkenin toplamına yakın bir motosiklet kullanımı var" dedi. Argat, "Bunu düzensiz bir şekilde bırakırsak önümüze daha ciddi sorunlar olarak gelecek" diye konuştu.  

Basın toplantısında teslimat sektöründe çalışan motokuryelerin maruz kaldığı güvencesizlik ve can kayıpları geniş yer buldu.

KURYELER RİSK ALTINDA

Kurye Hakları Derneği'nin verilerine dayandırılan raporda, 2025 yılında çalışırken en az 44 moto kuryenin hayatını kaybettiği, bu kişilerin yüzde 61'inin 18-28 yaş aralığında olduğu ve 4'ünün 18 yaşın altındaki çocuk işçilerden oluştuğu kaydedildi. Teslimat süresi baskısı, puanlama algoritmaları, paket başı ücret modeli ve uzun çalışma saatlerinin sorumluluğunun dağıtım şirketleri ile platformlara ait olduğu, koruyucu donanım ve araç bakımı konusunda katı yükümlülükler getirilmesi gerektiği belirtildi.

KAPSAMLI PROGRAM ŞART

MMO İstanbul Şubesi, mevcut eylem planlarının yalnızca trafik denetimi ekseninde kalmaması gerektiğini vurgulayarak sekiz maddelik bir çözüm çerçevesi sundu. Hazırlanan yol haritasında öne çıkan temel talepler şöyle sıralandı: 

• Katil bariyerleri önleyecek alt koruma profilleri, kaymaz kaplamalar ve güvenli yol geometrileri için ulusal standartlar belirlenmeli. 
• Kaskta ECE 22.06 standardı zorunlu tutulmalı, standart dışı ürünler piyasadan toplanmalı, otomobillerin acil fren ve radar sistemleri denetlenmeli.
• Ehliyet sınavları gerçek sürüş dinamiklerine göre güncellenmeli, kurye ölümlerini önlemek için teslimat baskısına son verilmeli ve çocuk işçiliği engellenmeli.